Przy wyborze regałów magazynowych łatwo skupić się na dwóch kwestiach: dostępnej powierzchni i wymaganej nośności. To jednak nie wystarczy. Równie ważne jest to, jak często poszczególne towary trafiają do magazynu i jak szybko go opuszczają.

Produkty pobierane kilkadziesiąt razy dziennie powinny znajdować się w miejscach łatwo dostępnych. Towary wydawane sporadycznie można składować dalej od głównych ciągów komunikacyjnych i wykorzystać dostępną przestrzeń bardziej intensywnie. Jeśli układ regałów nie odpowiada rzeczywistemu przepływowi towaru, pracownicy pokonują dłuższe trasy, kompletacja trwa dłużej, a część przestrzeni jest wykorzystywana nieefektywnie.

Dlatego rotację warto przeanalizować jeszcze przed wyborem konkretnych regałów.

Rotacja towarów jako podstawa planowania magazynu

Rotacja pokazuje, jak często dany produkt jest przyjmowany, pobierany i wydawany w określonym czasie. Na tej podstawie asortyment można podzielić na towary o wysokiej, średniej i niskiej rotacji.

Produkty szybko rotujące powinny być dostępne możliwie łatwo i bez konieczności pokonywania długich tras. Z kolei towary pobierane rzadziej można przechowywać w dalszych częściach magazynu, gdzie większe znaczenie ma pojemność niż natychmiastowy dostęp.

Właśnie dlatego jeden rodzaj regału rzadko sprawdza się równie dobrze dla całego asortymentu. Systemy składowania w magazynie powinny być dopasowane do sposobu, w jaki towary rzeczywiście przepływają przez obiekt.

Planowanie warto więc zacząć nie od wyboru konstrukcji, ale od sprawdzenia, jakie produkty znajdują się w magazynie, jak często są pobierane i w jakich ilościach. Dopiero później można podzielić przestrzeń na strefy i dobrać do nich odpowiednie systemy magazynowania.

FIFO, LIFO i FEFO a wybór regałów

Na rodzaj regałów wpływa również kolejność, w jakiej towary mają być wydawane.

W modelu FIFO, czyli „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”, jako pierwszy powinien opuścić magazyn towar przyjęty najwcześniej. Do takiej organizacji dobrze nadają się regały przepływowe oraz regały dynamiczne. Ładunki przemieszczają się w nich od strony załadunku w kierunku miejsca pobrania, co ułatwia zachowanie właściwej kolejności.

LIFO działa odwrotnie. W pierwszej kolejności wydawany jest towar umieszczony na regale jako ostatni. Taki sposób pracy można stosować między innymi w regałach wjezdnych, szczególnie wtedy, gdy przechowywane produkty są jednorodne i nie ma potrzeby stałego dostępu do każdej palety.

FEFO stosuje się przede wszystkim przy produktach z określonym terminem ważności. W tym przypadku pierwszeństwo ma towar, którego termin upływa najwcześniej. Sam układ regałów to jednak za mało. Potrzebna jest również czytelna identyfikacja partii oraz dobra organizacja lokalizacji magazynowych.

Sposób wydawania towarów powinien być więc znany jeszcze przed wyborem systemu regałowego. Ma on bezpośredni wpływ zarówno na konstrukcję regałów, jak i organizację całej strefy składowania.

Wysoka rotacja czy duża pojemność? Nie zawsze trzeba wybierać jedno

W strefach z produktami o wysokiej rotacji najważniejszy jest szybki dostęp. Towar powinien znajdować się blisko miejsc kompletacji i być łatwy do uzupełnienia.

Dobrym przykładem są regały przepływowe, w których produkty przesuwają się po rolkach w stronę stanowiska pobrania. Pracownik nie musi wchodzić w głąb regału ani każdorazowo szukać kolejnej jednostki. Takie rozwiązanie dobrze sprawdza się między innymi w magazynach dystrybucyjnych i przy kompletacji dużej liczby zamówień.

Inaczej wygląda sytuacja z asortymentem pobieranym sporadycznie. Tutaj można położyć większy nacisk na wykorzystanie dostępnej przestrzeni. Regały wysokiego składowania pozwalają zagospodarować wysokość hali, natomiast klasyczne regały paletowe dobrze sprawdzają się przy zapasie składowanym przez dłuższy czas. Przy mniejszych produktach obsługiwanych ręcznie praktycznym uzupełnieniem mogą być regały półkowe magazynowe.

W dobrze zorganizowanym magazynie te rozwiązania zwykle występują obok siebie. Towary najczęściej pobierane trafiają do stref zapewniających szybki dostęp, a zapasy o mniejszej rotacji zajmują miejsca, w których można lepiej wykorzystać pojemność magazynu.

Co jeszcze trzeba uwzględnić przy wyborze systemu regałowego?

Rotacja jest ważnym punktem wyjścia, ale nie powinna być jedynym kryterium. Przy wyborze systemów regałów magazynowych trzeba wziąć pod uwagę również wielkość i ciężar ładunków oraz sposób ich obsługi.

W praktyce warto sprawdzić trzy kwestie:

• jak często dany towar jest przyjmowany i pobierany,

• jakie ma wymiary, ciężar i formę opakowania,

• czy będzie obsługiwany ręcznie, przy pomocy wózków czy automatycznie.

Dopiero połączenie tych informacji daje pełny obraz potrzeb magazynu. W obiektach z szerokim i zróżnicowanym asortymentem najczęściej oznacza to zastosowanie kilku rodzajów regałów zamiast jednego rozwiązania dla całej hali.

Przy projektowaniu systemów regałowych magazynowych warto więc patrzeć nie tylko na liczbę miejsc paletowych, ale również na codzienną pracę magazynu.

Rotacja nie odpowie na każde pytanie związane z wyborem regałów, ale dobrze pokazuje, od czego zacząć. Jeśli najczęściej pobierane produkty są łatwo dostępne, a towary o mniejszej rotacji nie zajmują najbardziej wartościowych lokalizacji, magazyn może pracować sprawniej bez konieczności zwiększania powierzchni.

FAQ

Czym różni się FIFO od FEFO i co oznacza to dla wyboru regałów?

FIFO zakłada, że jako pierwszy wydawany jest towar, który najwcześniej trafił do magazynu. W FEFO kolejność zależy natomiast od terminu ważności. Najpierw wydaje się produkt, którego termin upływa najwcześniej.

W obu przypadkach można stosować regały przepływowe lub dynamiczne. Przy FEFO szczególnie ważna jest jednak prawidłowa identyfikacja partii i terminów ważności, ponieważ sam kierunek przepływu towaru nie gwarantuje zachowania właściwej kolejności wydań.

Czy w jednym magazynie można stosować kilka rodzajów regałów?

Tak. W wielu magazynach jest to bardziej praktyczne niż stosowanie jednego rozwiązania w całym obiekcie. Produkty szybko rotujące mogą znajdować się na regałach zapewniających łatwy dostęp, a towary pobierane rzadziej w strefach nastawionych przede wszystkim na pojemność.

Dzięki temu sposób składowania można dopasować do rzeczywistej pracy magazynu, zamiast podporządkowywać cały asortyment jednemu typowi regałów.

Jak rozpoznać produkty o wysokiej i niskiej rotacji?

Najlepiej oprzeć się na danych o liczbie pobrań i wydań z określonego okresu. Informacje te można znaleźć w systemie WMS lub innej ewidencji magazynowej.

Pomocna może być również klasyfikacja ABC. Produkty z grupy A są zwykle pobierane najczęściej, natomiast grupa C obejmuje asortyment o znacznie mniejszej częstotliwości wydań. Taki podział ułatwia późniejsze rozmieszczenie produktów w magazynie i wybór odpowiednich systemów składowania.